Glana Nova

Elfjes hebben het momenteel nog niet zo gemakkelijk in het Geleenbeekdal. Waar je verstoppen langs een zo drastisch vernieuwde beek? Ooit konden ze door de lucht zigzaggen als vleermuizen. Maar de bomen waarop ze zich oriënteerden waren opeens weg. Misschien schuilen ze nu in de rietkragen van poelen die mensen met grote machines tussen de nieuwe meanders hebben gestrooid

 

De Geleenbeek is de meest Limburgse van alle beken in Limburg. Zij ontspringt in Benzenrade bij Heerlen en mondt na 45 km uit in de Maas bij Stevensweert. Voor ruim een kwart van die totale lengte, over 12 km, stroomt zij langs en door de gemeente Sittard-Geleen. Ongeveer de helft zal aan het eind van 2019 zijn vernieuwd en vervolgtrajecten zijn in voorbereiding. Het beekdal is uitgeroepen tot Natura 2000-gebied en daarvan zullen op termijn planten dieren, mensen en elfjes profiteren.

 

Het gebied geldt als een van de oudste cultuurlandschappen van Nederland. Aan dat besef  heeft de opgraving van een bandkeramische nederzetting in het Janskamperveld, Geleen,  1990-’91 mede bijgedragen. De vruchtbare grond, het water en de geleverde waterkracht brachten leven en welvaart. Nederzettingen, villa’s, kastelen verrezen en uit allerlei periodes zijn sporen achtergebleven in de bodem. Een deel is tevoorschijn gekomen tijdens de uitvoering van het project Corio Glana en zal vanaf mei 2019 permanent worden tentoongesteld langs deze route (eerder al werden het Licinius- en Glanismonument en de prinsessenbomen en -banken geplaatst).

De beschrijving van de route is zowel als boekje alsook digitaal beschikbaar. Naast natuur en archeologie krijgen gebouwen en monumenten uit de voorbije eeuw ruime aandacht.

 

Startpunten:

1 NS-station 6131 AT Sittard
2 Ophovenerhof Molenweg 57, 6133 XM Sittard
3 Raadhuisplein 6151 CV Munstergeleen.

 

Excursies voor jeugd met ouders of grootouders

Denk hierbij aan verjaardagsfeestjes, communiefeesten, familiedagen, familiereünies, moederdag, vaderdag of gewoon een gezellige actieve gezinsdag tijdens een weekend of in de vakantie. De jeugd wordt ‘getrakteerd’ op leuke, spánnende, óntspannende en leerzame natuur-doe-activiteiten. We kunnen verklappen dat de ouders en grootouders die dag het állermeeste genieten.

In Zuid-Limburg zijn er talrijke gebiedjes waar IVN-jeugdbegeleiders een gevarieerde excursie op touw kunnen zetten. De wandelafstand van zo’n excursie is 3 tot 6 km, afhankelijk van de leeftijd van de deelnemertjes. Onderweg wordt regelmatig gestopt om een activiteit uit te voeren of om een meegebracht boterhammetje te eten.

Het is belangrijk dat de jeugdbegeleider vooraf het aantal kinderen weet en van welke leeftijd ze zijn. Er kunnen maximaal 10 kinderen per excursie deelnemen. Is de groep groter, dan moet er een tweede jeugdbegeleider ingezet worden.

Startpunten:

  1. De Romeinse Vallei

*  Parkeerplaats sporthal, Wijngracht 9, 6351 HJ Bocholtz (Gemeente Simpelveld)

*  Horecagelegenheid Hoeve Scholtissenhof, Heiweg 1, 6351 HP Bocholtz (Gemeente Simpelveld)

  1. De omgeving van de Heimansgroeve in het Geuldal, Birversbergweg 20 Vijlen 
  1. De omgeving van Simpelveld

  2. Het Vijlenerbos, Epenerbaan 1 Vaals

  3. Stokhem langs de Geul, Stokhem 38, 6321 PG Wijlre, gemeente Gulpen-Wittem

Kabouterpad Velden

De afgelopen jaren is er veel veranderd in het buitengebied bij Velden-Schandelo. Voor kinderen is het een interessant en leerzaam gebied geworden; voor de allerkleinsten is er een kabouterbos om te ontdekken en om in te spelen.

De bij veel ouderen bekende scharrelvarkensbedrijven van de families Geelen, waar men met de kinderen langs de biggetjes liep en de terreinen van de familie Soberjé zijn veranderd in landgoederen. Hierdoor zijn oude paden weer opengesteld en zijn nieuwe ontstaan. Door dit “Ommetje” te lopen ziet men hoe mooi de omgeving van Velden is en hoe de nieuwe landgoederen daaraan bijdragen. U loopt over oude kerkpaden, door nieuwe natuurterreinen en langs historische gebouwen.

Langs de route zijn informatieborden en rustbanken geplaatst. Je komt verschillende dingen te weten over de bomen, kruidige planten en boerderijdieren. Zo zijn er onderweg bijzondere paardenrassen, maar ook koeienrassen en Soay-schapen te zien! En niet te vergeten de Boskabouters, die een oogje in het zeil houden.

Startpunten:

Natuurpad ‘Volg de Das’ aan Bong 14A in Velden,
Knooppunt 18 naar knooppunt 81 

 

Stammenderbos

Ontdek deze groene parel en het leefgebied van de korenwolf, das, ijsvogel en het vliegend hert. Wandel langs boomgaarden, graslanden en hellingbossen. Langs de meanderende Geleenbeek vind je poelen, heggen en graften. Speur naar de ijsvogel en verbaas je over de bollen maretak in de bomen. Dit natuurgebied, dat onder beheer van Natuurmonumenten valt, herbergt de mooiste Beukenbossen van Nederland.

Dit landschap was 5 miljoen jaar geleden een vlakte op zeeniveau toen de zee zich terugtrok. De Maas stroomde breed door een wirwar van beddingen. Ruim 2 miljoen jaar geleden kwam de riviervlakte omhoog en verplaatste de Maas zich van Oost naar West waardoor duidelijke traptreden in het landschap ontstonden. Dat zijn de terrassen waarin beken en rivieren zijn uitgeslepen. Zo ontspringt de Geleenbeek, die veelvuldig te zien is, in een put op een boerenerf in Benzenrade waarna ze na 37 km in Roosteren in een grindgat in de Maas uitmondt.

In vroeger tijden waren de Bokkenrijders in dit gebied gevreesd als een bende dieven, afpersers en plegers van gewelddadige berovingen. De naam Sweikhuizen is afkomstig van Zweihuizen met het Stammenhof als boven huis en de Biesenhof als Benedenhuis.

 

Startpunten:

  1. Restaurant / brasserie Biesenhof, Biesenweg 1, 6164 RB Geleen 
    2. Gasterie de Bokkereyer, Bergstraat 1, 6174 RN Sweikhuizen
    3. Kasteel Terborgh, Heisterbrug 119, 6365 CC Schinnen 

Alle 3 met ruime parkeerplaats.

 

De Romeinse Vallei

Toen lang geleden een groepje gepensioneerde en welgestelde Romeinse krijgslieden door dit gebied trokken, op zoek naar een geschikte woonplek, konden ze hier hun eigen ogen niet geloven. Een bos, met een verbazingwekkende variatie aan bomen, deed hen versteld staan! Dan móest de ondergrond heel erg vruchtbaar zijn… Ze verkenden het gebied en ontdekten niet alleen dat de grond zeer vruchtbaar was, maar ook dat er kalksteen in zat. Hárde kalksteen, waarmee ze grote stevige villa’s konden bouwen.

De ligging ten opzichte van de nabij aangelegde Romeinse wegen was ideaal; Aken, Maastricht en Heerlen lagen binnen handbereik. De Romeinen besloten zich hier te vestigen, gingen aan de slag, kapten bomen en staken struiken in brand…. een machtig vuur… Een gedeelte van de vrijgekomen grond gebruikten ze als akkerland. Dank zij de kalkrijke ondergrond kon er zelfs twee keer per jaar geoogst worden. Dat hun woon-, werk- en rustplek precies op de huidige landsgrens tussen Duitsland en Nederland lag, konden de Romeinen toen niet weten. Dank zij de diverse opgravingen en de vondsten in dit gebied, weten we dat de doden in askisten werden begraven, op zichtafstand van de villa’s. De zandstenen sarcofaag van Bocholtz is daar een bekend voorbeeld van.

De akker- en weidegronden zijn nog steeds in gebruik; zij vormen met de bosjes en wegbermen een prima woon- en leefgebied voor een diversiteit aan planten en dieren. In het voorjaar kan men genieten van overvloedig bloeiende en geurende meidoornbloesem en met een beetje geluk hoor je er het hoogste lied van de veldleeuwerik.

De ontstaansgeschiedenis toont nog meer sporen uit het verleden. Láng voordat de Romeinen zich hier vestigden, stroomde er de Oostmaas en liet de zacht glooiende hellingen en het Maasgrind achter. Recenter is het verdedigingswerk uit de Middeleeuwen, de Aachener Landgraben. Je kunt de Landgraben bijna voelen onder je voeten.

De vroegere spoorlijn, aangelegd in 1853 tussen Maastricht en Aken, doorkruist het gebied. Nu maakt de ZLSM gebruik van een gedeelte van deze spoorlijn met de toeristische Schienenbus Simpelveld-Vetschau.

De Duitse Westwall, de verdedigingslinie uit de 2e wereldoorlog is zichtbaar in de vorm van de betonnen ‘drakentanden’. 

Startpunten:

  1. Parkeerplaats sporthal, Wijngracht 9, 6351 HJ Bocholtz (Gemeente Simpelveld)
    2. Horecagelegenheid Hoeve Scholtissenhof, Heiweg 1, 6351 HP Bocholtz (Gemeente Simpelveld).

 

K

De Grensmaas

Stel, je bent een visarend, een ijsvogel of een watersnip, dan vlieg en struin je net zo lang langs de Grensmaas tot je je voedsel of nestplek hebt gevonden.

‘Plan Ooievaar’ heeft het rivierenlandschap sterk veranderd. Struin als mens ook eens langs deze prachtige natuur in ontwikkeling, over koeien- en paardenpaadjes en beleef de dynamiek van de Grensmaas en haar mooie en aparte natuur.

De Maas in Zuid-Limburg kennen we allemaal als dé veroorzaker van overstromingen maar ook van de scheepvaart of drinkwatervoorziening.

De Grensmaas is het niet bevaarbare deel en loopt van Maastricht/Lanaken tot Wessem/Kessenich in Midden-Limburg. Deze is al sinds 1839 de grens tussen Nederland en België.

Sinds 1987 (‘Plan Ooievaar’) is er meer aandacht gekomen voor natuur langs de rivieren en met name toen grindwinning gepaard kon gaan met natuurontwikkeling.

Gebieden langs de Maas gingen op de schop, de Grensmaas mocht haar dynamiek weer tonen en zo ontstonden grindbanken, oeverwallen en veranderende stromingsgebieden. Een feest om dit te ervaren, zeker als je niet op gebaande paden hoeft te lopen, maar zoals de vogels, insecten, runderen en paarden door dit gebied kan afstruinen.

Startpunten:

1. sluis of kerk van Borgharen
2. Meers
3.  Wessem 

De gids weet de beste plekken aan te geven.